sep 062011
 

Met het rapport „Open standaarden en opensourcesoftware bij de rijksoverheid” over mogelijke kostenbesparingen bij de inzet van open source software door de overheid vertroebelt de Algemene Rekenkamer het politieke ICT-beleid, brengt het zichzelf in diskrediet en ondermijnt zij het vertrouwen in het functioneren van de democratie. Tot deze harde conclusie komt Hans Sleurink na bestudering van de antwoorden die de Algemene Rekenkamer naar hem en de Tweede Kamer heeft gestuurd. Wat hem betreft doet de huidige president van de Algemene Rekenkamer, Saskia Stuiveling, er goed aan op te stappen en de ruimte te geven aan een vervanger die aan herstel van de reputatie van de Rekenkamer moet gaan werken.

In zijn eerste open brief uitte Sleurink, hoofdredacteur van het Open Source Jaarboek, al stevige kritiek op het ontbreken van een heldere methodiek,  de gebrekkige verantwoording, het vertekenen van de historische werkelijkheid, een onacceptabel reduceren van de publieke sector tot slechts een beperkt deel van de Rijksoverheid en het advies richting de Tweede Kamer om niet te veel te verwachten van open source als het gaat om kostenbesparingen. Het rapport van de Algemene Rekenkamer kon destijds so wie so op veel kritiek rekenen vanuit de Nederlandse open source gemeenschap, de Tweede Kamer en de minister. Minister Donner stelde dat de Rekenkamer onvoldoende inzicht had getoond in reële mogelijkheden tot verandering van onderdelen van de overheids ICT en de inzet van het kabinet om dat te realiseren niet had meegenomen. In haar reactie op de eerste open brief van Hans Sleurink en de vragen van de Tweede Kamer wijst de Rekenkamer alle kritiek af en bleef zij onverkort achter de conclusies van het rapport staan. De enige partij die zich positief uitliet over het rapport was ICT~Office, een belangenorganisatie van gesloten softwareleveranciers die zich de afgelopen jaren vooral heeft verzet tegen het Nederlandse open standaarden en open source beleid.

In deze tweede open brief verwijt Sleurink de Rekenkamer dat zij zich niet aan de opdracht van de Tweede Kamer heeft gehouden. De Rekenkamer verdedigt zich door te verwijzen naar het gebrek aan mandaat, gebrek aan tijd en gebrek aan cijfermateriaal, onderwijl wel pretenderend een volledig, evenwichtig en adequaat beeld te scheppen die de stevige conclusies over open source software rechtvaardigen. Sleurink maakt in zijn brief korte metten met die pretenties. In weerwil van haar eigen inzet heeft de Algemene Rekenkamer geen acht geslagen op relevante nationale en internationale contexten, zoals de Digitale Agenda van Eurocommissaris Kroes, het gezamenlijke advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur en de Raad voor Cultuur over de rol van burgers bij de ICT-informatiehuishouding van de overheid, en de herziening van de Archiefregeling waar open standaarden centraal worden gesteld.

Dat de Rekenkamer niet kon beschikken over adequaat cijfermateriaal vanuit de ministeries is tot daaraan toe, maar Sleurink acht het onaanvaardbaar dat ‘s lands rekenmeester niet eens de moeite heeft genomen op voorhand een model voor de berekening van kosten (en dus het bepalen van de besparingen) te formuleren. Hij wijst op studies die zich kritisch uitlaten over het TCO-model, iets waar de Rekenkamer volledig aan voorbij is gegaan.

In plaats daarvan heeft u eigen becijferingen gezocht die intussen door de kritiek van vele zijden hopeloos in diskrediet zijn geraakt.

Sleurink betoogt verder dat de Algemene Rekenkamer consequent uitspraken over open source doet die speculatief van toon zijn en negatief worden gekleurd, zoals de uitspraak dat “…het gebruik van opensourcesoftware niet per se leidt tot vendor-lock-in”. Ook het niet meenemen van het proefschrift „Large scale migation to an open source office suite“ omdat de auteur als CIO betrokken was bij de implementatie kan niet op zijn goedkeuring rekenen.

Bizar zelfs vind ik uw dubbele maatvoering als het om CIO’s gaat. Voor uw eigen alternatieve becijfering leunt u zwaar op informatie verkregen van Nederlandse CIO’s, maar als het gaat om een Fins proefschrift wordt de maker door u neergezet als ‘geen onafhankelijke persoon’ omdat hij CIO is van een Fins ministerie. Zo’n discriminatoire beoordeling roept twijfels op over de ethische maatstaven waarmee uw rapport is samengesteld.

De constatering dat de Algemene Rekenkamer én klaarblijkelijk niet beseft hoe zeer zij met haar rapport tekortgeschoten is in haar taak én zich niets heeft aangetrokken van de brede, fundamentele kritiek op het rapport doen Sleurink concluderen dat het verstandig zou zijn voor de president van de Rekenkamer om af te treden.

 

English translation of the letter (PDF), added, April 28, 2013

 Posted by at 09:30

  One Response to “Algemene Rekenkamer ondermijnt vertrouwen in functioneren van de democratie”

  1. [...] geen omvattend plan voor ogen. Als open source enthousiasteling heb ik met lede ogen gezien wat de Algemene Rekenkamer heeft opgeleverd met haar rapport over open standaarden en open source software in Nederland en [...]

Sorry, the comment form is closed at this time.