Met het rapport „Open standaarden en opensourcesoftware bij de rijksoverheid” over mogelijke kostenbesparingen bij de inzet van open source software door de overheid vertroebelt de Algemene Rekenkamer het politieke ICT-beleid, brengt het zichzelf in diskrediet en ondermijnt zij het vertrouwen in het functioneren van de democratie. Tot deze harde conclusie komt Hans Sleurink na bestudering van de antwoorden die de Algemene Rekenkamer naar hem en de Tweede Kamer heeft gestuurd. Wat hem betreft doet de huidige president van de Algemene Rekenkamer, Saskia Stuiveling, er goed aan op te stappen en de ruimte te geven aan een vervanger die aan herstel van de reputatie van de Rekenkamer moet gaan werken.

Continue reading »

“Software, technology, knowledge and culture should be free!” summarizes the battle cry of the activists of “free”. It’s only by by putting free technology in the hands of free and empowered people that one can achieve wider freedom in the 21st century, according to Benjamin Mako Hill. But this situation can only be achieved by realism, hard work and training.  “An education in free technology means an important step toward being able to realize ones autonomy as granted by free software” says Hill, who was a guest lecturer in the inaugural year of the Free Technology Academy (FTA). The FTA wants to provide university-level training to IT-professionals, educators, decision makes and IT-students. Is it possible to move beyond free activism and provide real-world training that appeals to university students and graduates and the market place? Is there a future for the Free Technology Academy? In order to answer this question, Jan Stedehouder, journalist and Dutch open source activist, looked into the first year results of the FTA and interviewed current students and the 2010 guest lecturers Benjamin Mako Hill and John “Maddog” Hall.

by Jan Stedehouder

Continue reading »

De Algemene Rekenkamer heeft zich onvoldoende neutraal opgesteld bij haar onderzoek naar mogelijke kostenbesparingen die mogelijk zijn bij de inzet van open standaarden en open source software. Dat is de conclusie van Hans Sleurink, redacteur van het Open Source Jaarboek, in een open brief (alternatief: 20110323_Open brief aan Algemene Rekenkamer) aan de Algemene Rekenkamer. Volgens hem doet de Rekenkamer ongefundeerde beweringen, ontbreekt het aan verwijzing naar geraadpleegde vakliteratuur, beperkt ze zich bij het bespreken van strategische ICT-doelstellingen tot de interne ICT-behoefte van de overheden en de marktordening en worden gesloten en open source software niet gelijkwaardig behandeld. Sleurink verwijst naar een eerdere rapportage van de Rekenkamer over de informatiehuishouding bij het Rijk en het daarin vervatte initiatief om met de coördinerende ministeries in gesprek te gaan om een effectieve aanpak te ontwikkelen. “Wat hier gebeurt is een vermenging van functies. De controleur en toezichthouder Algemene Rekenkamer gaat ook aan de slag als participant en ontwikkelaar”, aldus Sleurink. “Ik vind dit een verontrustende ontwikkeling. In onze samenleving heeft de Rekenkamer nog het imago van een wat saaie maar solide, afstandelijke rekenmeester die een hoeksteen vormt in het gebouw van de democratie. Door te kiezen voor een rol als ICT-ontwikkelaar gaat die positie verloren en naar mijn mening kan de samenleving zich dat niet permitteren. Ik pleit dan ook voor een terugkeer; laat de Rekenkamer zich beperken tot zijn wezenlijke en alom gewaardeerde taak van controleur”.

In de open brief worden vijf tekortkomingen bij de rapportage van de Rekenkamer uitgewerkt. Hans Sleurink bekritiseert het ontbreken van een verantwoording van de gebruikte methodiek en de door de Rekenkamer gekozen vertaling van de vragen vanuit de Tweede Kamer. Het rapport bevat krachtige uitspraken zonder verwijzing naar bronnen die deze ondersteunen. Sleurink wijst er verder op dat de Rekenkamer onvolledig was bij de reconstructie van het open source beleid in Nederland. “Een conclusie moet dus zijn dat niet in de eerste plaats en niet alleen de Tweede Kamer de motor was van open ICT-beleid zoals u betoogt, maar dat de Europese Commissie en het kabinet Kok II een initiërende rol vervulden. Dat levert een ander beeld op van de politieke context dan u schildert.”.

Dat de Rekenkamer zich zo sterk beperkt heeft ten aanzien van de strategische doelstellingen van ICT noemt hij een “onacceptabel reductionisme”. Die beperking wordt niet onderbouwd en, zo stelt Sleurink, “In de tweede plaats (constateer ik) dat de Rekenkamer door zo te handelen zijn taak te buiten gaat. In plaats van beleid op doelmatigheid te controleren wordt gepoogd het beleid te bepalen”.

De dubbelrol van controleur en ontwikkelaar van beleid kan op weinig begrip rekenen. Het roept in de ogen van Hans Sleurink vragen op over de wijze waarop de Algemene Rekenkamer zelf invulling geeft aan het actieplan Nederland Open in Verbinding: “Hoe staat de Rekenkamer als organisatie zelf in het open ICT-beleid? Wordt het actieplan Nederland Open in Verbinding ervaren als geldend voor de Rekenkamer? Hoe is de stand van zaken?”.

English translation of the letter (PDF), added, April 28, 2013

Op de derde Nederlandse editie van Document Freedom Day wordt in het bijzonder aandacht geschonken aan het digitaal erfgoed in Nederland. Op Document Freedom Day wil de organisatie stilstaan bij het belang van open documentformaten en open standaarden. Het gebruik van open standaarden bij het bewaren van digitaal erfgoed lijkt evident, maar hoe gaan de erfgoedinstellingen daar in de prakijk mee om?

Het programma begint woensdag 30 maart met een lezing van Jeffrey van der Hoeven (Koninklijke Bibliotheek, Den Haag) over ‘Digital preservation’. Piet-Hein Minnecré (programmabureau NOiV) zal stilstaan bij het gebruik van het OpenDocument bestandsformaat in Nederland. In de lezing “Hoe open is open” geeft Cor Nouws meer inzicht in de vorig jaar opgerichte Document Foundation en de afsplitsing van het project Libre Office van het oorspronkelijke OpenOffice.org project.

Het tweede deel van de middag staat in het teken van digitaal erfgoed.  Bram Wiercx van het Vlaams Steunpunt voor Cultureel Erfgoed (FARO) verzorgt een presentatie over Collective Access. Het groeiende gebruik van e-lezen en e-pubs komt aan bod in de lezing van René van Stipriaan (Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren). En Geert Wissink rond de middag af met een bijdrage over de digitale collectie van Nederland in de Europese digitale schatkamer Europeana.

Het geheel zal plaatsvinden in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Het programma begint om 13.00 uur. De toegang is gratis, maar de organisatie stelt aanmelding vooraf wel verplicht. Document Freedom Day 2011 wordt georganiseerd in samenwerking met de Verenging voor Geschiedenis en Informatica (VGI) en het Digitaal erfgoed Nederland (DEN)

Op 25 januari 2010 ging de Free Technology Academy (FTA) van start met de cursussen The concepts of Free Software and Open Standards en The GNU/Linux Operating System. De FTA was daarmee het eerste instituut ter wereld dat op universitair niveau cursussen aanbood op het gebied van vrije en open source technologie. Een jaar later zijn zeven modulen aangeboden aan 75 studenten uit 26 landen, die in totaal 161 maal hebben ingetekend op de modulen. Naast docenten van de deelnemende onderwijsinstellingen werden gastlezingen verzorgd door Jon „Maddog“ Hall en Benjamin Mako Hill (en een volgende lezing van Richard M. Stallman staat op de kalender). Hoger onderwijs over vrije technologie, met input van belangrijke vrije technologie-activisten. Is daar behoefte aan? Wat zijn de resultaten van het eerste jaar van de Free Technology Academy? En wat zijn haar toekomstvooruitzichten?

Continue reading »